1908 Kasım ayında yapılan seçimlerde İttihat ve Terakki adayları seçimleri kazanmış; 200´ü Müslüman, 40´ı gayrimüslüm 240 milletvekili seçilmiştir.

31  MART  (13 NİSAN) 1909 OLAYI 110 YAŞINDA                                                      İlk Osmanlı Anayasası´nı 23 Aralık 1876´da ilan eden II. Abdülhamit, 13 Şubat 1878´de, Osmanlı Meclis-i Mebusanını müddeti belli olmayacak şekilde tatil etti. Türk siyasal tarihinin ilk partisi İttihat ve Terakki Partisi´ nin  Selanik ve Manastırda  yönetimi hemen hemen ele geçirmiş olması, II. Abdülhamit´i  II. Meşrutiyet´i ilana zorlamıştı ( 23 Temmuz 1908). Meşrutiyetin ilanından sonra 1908 Kasım ayında yapılan seçimlerde İttihat ve Terakki adayları seçimleri kazanmış; 200´ü Müslüman, 40´ı gayrimüslüm 240 milletvekili seçilmiştir.       İttihat ve Terakki Partisi, seçimlerde kazandığı halde hükümete tam sahip olamıyor, muhaliflerini sert şekilde eleştiriyordu. Bazı basın organlarında yapılan kışkırtıcı yayın büyük bir olayın patlamasına yol açtı; adeta, politik mücadele Meclis dışına taşmış, halk ve Meşrutiyet´i korumak üzere İstanbul´a getirilen Avcı taburlarından oluşan askerler üzerinde kışkırtıcı bir siyaset yapılmaktaydı. Özellikle ? İttihad-ı Muhammedi Cemiyeti? mensupları, sokak ve pazarlarda, halka ? Şeriat ister misiniz?? diye soruyor, yine halka  ? Ey Şeriat-ı Mutahhara-ı Muhammedi´nin zevalini istemeyen müminler, Allah´ı Zülcelal aşkına Peygamber-i zişanımız Muhammed Mustafa aşkına bu kâğıdı imzalayın.? diyerek cemiyete üye kaydetmeye çalışıyorlardı. Daha sonra, bu çağrılar askerlere yapılarak onlardan, ? İttihad ve Terakki Partisi?ne hadlerini bildirmeleri isteniyordu.       -Camilerde, İttihatçıların dinsiz, canavar, fırsatçı oldukları, şeriat kitaplarını bırakıp Avrupa düzeni sağlayacakları,  halka şapka giydirecekleri öne sürüldü.  Bu nedenle de, cemiyetlerinin dağılması gerektiği söylenmeye başlandı.       -Nihayet, 13 Nisan ( Rumi takvime göre 31 Mart) günü Taşkışla´daki Avcı Taburlarına mensup askerler, subaylarını tutuklayarak onbaşı ve çavuşlarının komutasında ayaklandılar. İsyancıların istekleri, özcümle, ?şeriat hükümleri? nin uygulanması ve bazı yüksek görevlilerinin istifası idi.       -İsyancılar İttihatçı gazetelerden Şûrayı Ümmet ve Tanin basımevlerini yağma etmişti. Lâzkiye Mebusu Arslan Bey, Adliye Nazırı Nazım Paşa öldürülmüş, Bahriye Nazırı Rıza Paşa yaralanmıştı. Okullu ve genç subaylardan öldürülenler olmuş, ayrıca Yıldız Kışlası subaylarından 6´sı kışla içerisinde, Âsâr-ı Tevfik zırhlısı kaptanı deniz Binbaşı Ali Kabuli Bey de Yıldız Sarayı önünde öldürülmüşlerdir. İstanbul onbir gün müddetle bir kargaşayı yaşamıştır.       -İstanbul´daki olaylar, Makedonya´da duyulunca İstanbul´a protesto telgrafları çekildi ve Meşrutiyet´in korunacağı belirtildi. 31 Mart ( 13Nisan) olayından bir gün sonra İstanbul üzerine yürüyecek kuvvetler hazırlanmaya başlamış ve öncü kuvvetler 14 Nisan akşamı trenle hareket etmişlerdir. Kolağası Mustafa Kemal´in verdiği isimle, ? Hareket Ordusu? olarak adlandırılan bu kuvvetlerin yüksek komutası Mahmut Şevket Paşa´da idi. Kurmay Başkanı da Mustafa Kemal idi.       -?Hareket Ordusu? kuvvetleri, 23 Nisan´da Sirkeci, Edirnekapı, Aksaray ve Beyoğlu olmak üzere dört koldan İstanbul´a girmeye başlamışlardır; yer yer isyancılarla yapılan çatışmalardan sonra 25 Nisan 1909´da vaziyete hakim olunmuş ve İstanbul´da sıkıyönetim ilan edilmiştir.       -27 Nisan 1909 günü, Mebuslar ve Âyan meclisleri ?Meclis-i Umumi? adıyla toplanmış ve ayaklanmadan Padişah II. Abdülhamid´i sorumlu tutmuşlardır. Gazi Ahmet Muhtar Paşa´nın, ?millet ve memleket selameti için? Abdülhamid´in tahtından indirilmesini teklif etmesi üzerine bir fetva hazırlanarak Meclis´te okunmuş ve Meclis kararıyla Abdülhamit tahttan indirilerek V. Mehmed Reşad´ın tahta çıkarılması onaylanmıştır.       -Mehmed Reşad´ın tahta çıkmasından sonra, Anayasa´ da bir takım değişiklikler yapılmıştır; böylece padişahın yetkileri kısıtlanmış,  padişah sorumsuz ve yetkisiz bir devlet başkanı haline gelmiştir. Parlamento´nun ikili yapısı korunmuş, Meclis ? yasama? gücünü eline almıştır. Hükümetin Meclis´e karşı sorumlu olduğu ilkesi kabul edilmiştir. Kişi hakları güvence altına alınmış, sansür kaldırılmıştır. Yapılan değişikliklerle çok partili demokrasiye geçilmiştir. İttihat ve Terakki Fırkası, İttihad-ı Muhammedi Fırkası, Mutedil Hürriyet Perveran Fırkası, Ahali Fırkası, Hürriyet ve İtilaf Fırkası, Osmanlı Sosyalist Fırkası, Osmanlı Ahrar Fırkası, Osmanlı Demokrat Fırkası bu dönemde kurulan partilerdendir. ( Dr. Nuri Yazıcı, Milli Mücadele Ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi, Bahçeşehir  Üniversitesi Yayınları, İstanbul, Ekim 2011)                                                                                              04.4.2019