"Ethos, pathos, logos"

Corona salgınından önce şehir sorunları, parti yönetimi derken her hafta yazacak bir konu çıkardı. Salgın haberleri yerel politikayı geri plana itti. Virüs konusu medyada uzmanlar tarafından ad nauseam anlatılıyor. Gazete okurları için ilginç, yeni içerikler bulmak gerekiyor. Çözüm olarak, kura ile bir kitap seçip konusunu günümüze bağlamayı deneyeceğim. 1-2-9 Kurada, birinci kitaplığın ikinci rafındaki dokuzuncu kitap çıktı: Hikayenin Gücü. Yazarı Annette Simmons. Elimdeki Türkçe ikinci baskısını, 2012'de MediaCat Kitapları yayınlamış. Arka kapak notları: Hikayesi olmayan lidere oy yok!,Hikayesi olmayan CEO´ya ikinci çeyrek yok!,Hikayesi olmayan insana kariyer yok? Nedir bu hikaye denen şey? Neden siyasi danışmanlar politikacılara ?hikayesini? öne çıkarmayı tavsiye ediyor? ALTI HİKAYE Yazar kitapta dinleyicileri, seçmenleri veya müşterileri etkilemek için konuşmacılara yararlı tavsiyelerde bulunuyor. Kitabın birinci bölümünde anlatılması gereken altı hikaye çeşidi verilmiş. 1 "Ben Kimim" Hikayeleri 2 "Neden Buradayım?" Hikayeleri 3 "Vizyon" Hikayeleri 4 "Öğretici" Hikayeleri 5 "Değer" Hikayeleri 6 "Ne Düşündüğünüzü Biliyorum" Hikayeleri "Ben Kimim?" ve "Neden Buradayım?" hikayeleri konuşmacının kendisini tanıtmasını ve konuyla ilgisini ortaya koymasını amaçlıyor. Konuşmada dinleyiciye bir vizyon gösteriliyor, birşey öğretiliyor veya bir değer anlatılıyor ise bunların hikaye şeklinde örneklerle verilmesi öneriliyor. Örneğin bir resepsiyon memurunu eğitirken ona bu işi çok iyi yapan bir memurun başından geçen bir hikayeyi anlatın. "Ne düşündüğünüzü biliyorum" kısmında dinleyiciyi iyi tanımanın, onların sorunlarını onlardan önce dile getirerek bir yakınlık kurmanın öneminden bahsediyor. Kısaca, ana fikir, kuru bilgi vermenin etkili olmadığı, bilgiyi duygularla sarmalayıp hikayeler şeklinde vermenin daha kalıcı olduğu. Bu altı hikaye türü, Aristo´nun bir konuşma için ileri sürdüğü, "ethos/konuşmacının ilgisi", "pathos/duygular", ve "logos/akıl,mantık" prensiplerini anımsatıyor. HİKAYE DÜŞÜNCESİ Kitabın 11. Bölümünde yazar "Hikaye Düşüncesi" kavramını ortaya atıyor. Sık sık duyduğumuz, "eleştirel düşünce", "yaratıcı düşünce", gibi kavramların yanında, "hikaye düşüncesi" politikada, iş yaşamında, insan ilişkilerinde önemli sonuçlar doğuracak, dikkate alınması gereken bir beceri. "Rasyonel düşünmeye, çalışırken eleştirel düşünme becerimiz duyguları ve anıları karar alma sürecine dahil etmez. Anıları ve duyguları ortadan kaldırmak demek, hikayeleri yok etmek demektir." Son yıllarda yayınlanan onlarca kitap ve sayabildiğim 20´ye yakın TED konuşması, hikaye anlatmanın gittikçe popüler bir konu haline geldiğini kanıtlıyor. TEKNİKLER VE BEŞ DUYGU Kitabın diğer bölümlerinde hikaye anlatma teknikleri veriliyor. Kullanılan araçların, mimiklerin, ve beş duyuyu harekete geçirmenin öneminden bahsediliyor. Örneğin bir kır manzarası anlatılırken, dinleyici rüzgarı yüzünde, çimen kokusunu burnunda hissetmeli. GÜNCEL SORUNLAR VE HİKAYENİN GÜCÜ Covid-19 vakalarında bir iyiye gidiş gözleniyor. Bu durumun bu güne kadar alınmış önlemlerde gevşemeye yol açacağından ve ikinci bir dalganın ortaya çıkmasından korkuluyor. Halkı koruma önlemleri konusunda etkili bir biçimde eğitmek için hikaye yöntemi yararlı olabilir. Covid-19 hastalığının ciddiye alınması için hastaların, yakınlarının ve sağlık çalışanlarının hikayelerini bir sitede toplamak, televizyonlarda patoloji ve farmakoloji konularından çok, bu hikayeleri anlatmak, göstermek daha etkili olabilir. Solunum makinasına bağlı, uyutulmuş bir hastanın durumu hikaye teknikleri ile çarpıcı bir biçimde anlatılırsa, bunu duyan evde oturmaktan pek şikayet etmez diye düşünüyorum. ANNETTE SIMMONS Kitabın yazarının bir web sitesi var https://annettesimmons.com Ayrıca bir konuşmasında dinleyicilere Nasrettin Hoca´nın ?bilen bilmeyene söylesin? fıkrasını anlatıyor: https://youtu.be/-S1A5VKxQkU