SAMSUN´DAN TBMM´ YE GELMEK KOLAY MI OLDU SANIYORSUNUZ?

Tarih bilmek lazım; o bizim aynamız, elimizde olan kıymetlerin nasıl kazanıldığını bilmezsek nankör insanlardan biri de biz oluruz. Cumhuriyet tarihi biraz karışık gibi ama dikkatli okursak sade olduğunu görürüz. Kısa zaman dilimi içinde büyük olaylar yaşandı. Ben Mustafa Kemal´ in 9. Ordu Müfettişi yetkisiyle Samsun´a ayak bastığı, 19 Mayıs 1919´ dan TBMM´ nin kurulduğu 23 Nisan 1920´ ye kadar olan bölümde neler yaşandığını anlatmaya çalışacağım. Bugün yaşadığımız yoğun Başkanlık tartışmaları arasında ?Dün neydik?? sorusuna biraz kafa yormamız gerektiğine inandığım için bu yazıyı kaleme alıyorum, kısmet olursa bu konulara temas etmeye devam edeceğim. Dedim ya: Tarih bizim aynamızdır.   Bakın; Samsun´a 19 Mayıs 1919´ da ayak bastık ve 23 Nisan 1920´ de TBMM´ yi kurduk. Aradan geçen süre: 11 ay 4 gün. Meclis kuruluncaya kadar memleket işleri, Başkanlığını Gazi Mustafa Kemal´ in yaptığı Heyet-i Temsiliye tarafından yürütülmüştü; demek ki, Meclis´ten evvel bir Heyet-i Temsiliye dönemimiz var.   Şimdi o aşamaları veriyorum: Mustafa Kemal (23 Temmuz -07 Ağustos 1919) Erzurum´da kaldı ve topladığı kongrede 9 kişilik bir Temsilciler Kurulu seçildi. Bu kurul sadece, ?Şarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti?´nin temsilcisi oldu. Mustafa Kemal Erzurum Valilik Makamına 9 kişilik isimleri de vererek Cemiyet´ in kurulduğunu resmen duyurdu. Heyeti Temsiliye 15 günlük çalışmanın ardından Sivas´a geldi ve Sivas kongresini topladı. (4-11 Eylül 1919) çalışmalar 1 hafta sürdü. Bu kongrede Heyet-i Temsiliye´ nin görevleri genişletilerek ?Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti"´nin temsil kurulu haline geldi Dikkatinizi tekrar çekiyorum. Erzurum kongresinde Temsilciler Kurulu sadece Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti´ ni temsil etmekte iken, Sivas kongresiyle yetkiler genişletildi ve Temsilciler Kurulu Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti´ nin temsilcisi haline dönüştürüldü. Heyet Sivas´ da 108 gün kalarak milli müdafaa çalışmalarına devam etti. Erzurum´ da 9 kişi başlayan Heyet-i Temsiliye grubu, Sivas´ da 16 kişiye ve Ankara´ da yeni üye katılımlarıyla 19 kişiye çıkmıştır. Heyet, 27 Aralık 1919´ da Ankara´ ya gelerek Keçiören´ de Ziraat Mektebine yerleştiler. Bazı mebuslar İstanbul´ da yeniden açılacak Meclisi Mebusan´ a gitme hazırlığı içindeydi. Mustafa Kemal, Misak-ı Milli üzerindeki çalışmalarını tamamladı ve İstanbul´a giden mebuslar Meclis-i Mebusan´ da Misak-ı Milli´nin kabulünü sağladı. Heyeti Temsili´ ye Ankara´ ya geldiği 27 Aralık 1919´ dan 23 Nisan 1920´ ye kadar çalışarak yeni  Meclis´ in kurulmasını başardı. Mustafa Kemal, Erzurum Kongresinden evvel 21-22 Haziran 1919 tarihinde 8 maddelik Amasya Tamimi´ni, 9. Ordu Müfettişi sıfatı ile imzalamıştı. Sivas´ da bir kongre toplanacağı,  Amasya Genelgesinde belirtilmiştir. Amasya Tamim´inin Esasları, Mustafa Kemal tarafından yaveri Cevat Abbas Bey´e 21-22 Haziran 1919 gecesi Amasya´da yazdırılmıştır. 19 Mayıs 1919´ da tek başına Samsun´a çıkan Mustafa Kemal, TBMM´ nin kurulmasına giden 11 ay 4 günlük süreçte tarihi bir dönemece imza attı. Bu kadar kısa süre içinde Amasya Tamimi, Erzurum ve Sivas Kongreleri, Heyet-i Temsiliye çalışmaları dikkate alınırsa bugün sahip olduğumuz TBMM´ nin kadir ve kıymeti çok daha iyi anlaşılmış olur.