19 Mayıs 1919´:Atatürk´ün sabah Samsun´a çıkışı.
-Atatürk´ün, Samsun´dan, emrindeki vilayetler mülki amirleri ile 15. ve 20. Kolordu Komutanlıklarına -Atatürk´ün, Samsun´dan, emrindeki vilayetler mülki amirleri ile 15. ve 20. Kolordu Komutanlıklarına bölgelerindeki asayiş durumunu belirten bir rapor göndermeleri hakkında telgrafı.
-20 Mayıs 1919: Atatürk´ün, Samsun´dan Sadrazam Damat Ferit Paşa´ya telgrafı: ?İzmir´in Yunan askerleri tarafından işgal hadisesi, yakından temasta bulunduğum milleti ve orduyu tasavvur ve tasvir edilemeyecek derecede üzmüştür. Ne millet ve ne ordu, mevcudiyetine karşı yapılan bu haksız tecavüzü kabul etmeyecektir.
-Atatürk´ün, İngilizlerin Samsun´a bir kısım asker çıkarmaları sebebiyle, bu gibi tecavüzlerin men´i ile siyasi vaziyetten gerektikçe haberdar edilmesi hakkında, Harbiye Nezareti´ne telgrafı:
-21 Temmuz 1919: Atatürk´ün, Samsun´dan Genelkurmay Başkanlığı´na, Samsun ve çevresindeki asayişsizliğin sebeplerini açıklayan telgrafı: ? Mütareke´den sonra bütün Rumları Yunanlılık milli emelleriyle her tarafta şımardığı gibi, bu havalide de Pontus hükümetinin kurulması gibi bir safsata etrafında toplanmış ve bütün Rum çeteleri , düzenli bir program altında hemen tamamen siyasi bir şekle dönüşmüştür.?
- Atatürk´ün, Samsun´dan Erzurum´da 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir´e telgrafı: ?Umumi durumumuzun almakta olduğu vahim şekilden pek elemli ve müteessirim. Millet ve memlekete borçlu olduğumuz en son vicdani vazifeyi yakından müşterek çalışma ile en iyi yerine getirmek mümkün olacağı kanaatiyle bu son memuruyeti kabul ettim. Bir an evvel zat-ı alinize kavuşmak arzusundayım.?
-22 Mayıs 1919: Atatürk´ün, Samsun´dan Sadaret´e raporu: ?Millet birlik olup hakimiyet esasını, Türklük duygusunu hedef almıştır.?
- Atatürk´ün, İngilizlerin Hükümet´in varlığına önem vermeksizin memleket içerisine kuvvetlerini sevk ettiklerine dair Genelkurmay Başkanlığı´na telgrafı: ? Bir gün, her tarafta oldu bittiler karşısında kalınmasının pek ziyade muhtemel olduğunu arz eylerim.?
-23.5.1919: Atatürk´ün, Ankara´da bulunan 20. Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa´ya Samsun´a geldiğini, kendisiyle daha sıkı temasta bulunmak istediğini ve İzmir bölgesine dair alabileceği bilgiden haberdar edilmesini bildiren telgrafı.
-Atatürk´ün, Kazım Karabekir Paşa´ya mitingler yapılarak İzmir´in işgalinin protesto edilmesini isteyen telgrafı.
-24.5.1919: Atatürk´ün, Samsun´dan Harbiye Nezaretine telgrafı: ? Bazı şikayetleri yerinde tetkik ve önlem almak üzere karargahımı yarın geçici olarak Havza´ya nakledeceğim.?
-25. 5.1919: Atatürk´ün, öğleden sonra otomobile Samsun´dan Havza´ya gelişi.
-26.5.1919: Havsa ileri gelenlerinin, Atatürk´ü ziyareti ve Atatürk´ün sözleri: ? Hiçbir zaman ümitsiz olmayacağız, çalışacağız, memleketi kurtaracağız! Bizi öldürmek değil, canlı mezara atmak istiyorlar. Şimdi çukurun kenarındayız. Son bir cüret belki bizi kurtarabilir; zaten başka türlü de dönüş imkanı yoktur.?
-28. 5.1919: Atatürk´ün, Havza´dan 3.,5., 20. Kolordu Komutanlıklarına yazısı: ?Milletin esaretten kurtuluşu, hakim ve müstakil olarak topraklarımızda yaşayabilmesi ancak azimkar ve namuslu ellerin milleti kısa ve doğru yoldan hukukunu ve bağımsızlığını savunmaya sevk ile mümkün olacaktır. Mülkiye memurlarının itimat edilir zevat ile el ele vererek bağımsızlığımızın savunulması yolunda gereken örgütü- şüphesiz mahrem- kurmalarını zorunlu sayıyorum. Bu husus, ihtisası dolayısıyla biz askerlerin vatanseverlik görevini gerektiriyor.?
-Atatürk´ün İzmir, Manisa ve Aydın´ın işgali üzerine Havza´dan valilere, müstakil mutasarrıflıklara ve bazı Kolordu komutanlıklarıyla Konya´da Ordu müfettişliğine bildirisi: ? Siyasi bütünlüğümüzün muhafazası için, milli gösterilerin daha canlı olarak belirtilmesi ve devamı gereklidir. Büyük ve heyecanlı mitingler yapılmasıyla milli gösterilerde bulunulması ve bunun tüm memleketi kapsaması ve bütün Büyük Devletler mümessilleriyle Babıali´ye etkili telgraflar verilmesi ve ecnebi olan yerlerde ecnebilere de tesir yapılmakla beraber milli gösterilerde adap ve sukunetin fevkalâde korunması ve Hristiyan halka karşı bir taarruz ve nümayiş ve düşmanlık gibi tavır alınmaması zorunludur.? .?( Doğumundan Ölümüne Kadar, Kaynakçalı Atatürk Günlüğü, Utkan Kocatürk, Atatürk Araştırma Merkezi, 3. Baskı Ankara 2015)
20.5.2019