Bilim ve bilimsel düşüncenin gerilikle savaşmada önemini en güzel Mustafa Kemal Atatürk ifade etmiş.
Türkiye´nin ilk Fen Lisesi 55 yıl önce Ankara´da açıldı.
O okulun mezunlarından biri olarak, ?fen? ve ?bilim? kelimeleri hemen dikkatimi çeker.
Ayrıca Cumhuriyet Halk Partisinin yerelde aktif olmaya çalışan bir üyesiyim.
O da beni ?halk?, ?hareket? gibi sözcüklere duyarlı yapıyor.
Bu nedenle, bir kitapta rastladığım ?Halkın Bilim Hareketi? ifadesi bana şahane bir bileşim gibi geldi.
***
?Halkın Bilim Hareketi? Hindistan´ın Kerala eyaletinde 1962´de, 40 kişilik bir yazar ve öğretmen grubu tarafından kurulmuş.
Başta kuruluş amacı, bilimsel yayınları yerel dile çevirmek ve bilimi halka yaymak imiş.
Bu amaca uygun olarak adını ?Kerala Bilimsel Literatür Hareketi? koymuşlar.
Zamanla, fakirlik ve az gelişmişlikle mücadelede, yayın tercüme etmenin ve eğitim vermenin yetmediği görülmüş, bilim ve teknolojiyi daha etkili kullanmanın yolları aranmış.
1974´te ?Sosyal Devrim için Bilim? ifadesini motto kabul etmiş, sol eğilimli bir girişim olarak, kısaca ?Halkın Bilim Hareketi? adıyla anılmaya başlamış.
***
Şu an toplumun her kesiminden 60 bin üyesi ve Kerala´da 2300 cıvarında şubesi var.
Çalışma alanı bütün toplumsal sorunları kapsıyor.
Toplumu gittikçe zenginleşen azınlık ve bir türlü fakirlikten kurtulamayan çoğunluk olarak basitçe iki gruba ayırıyor.
Fakir çoğunluğu bilim ve teknolojinin yardımıyla geliştirmeye ve sömürüden kurtarmaya çalışıyor.
Eğitimin, halkın sosyal sorunları bilimsel yöntemlerle anlama ve toplumu değiştirmede daha aktif rol alma kapasitesini arttıracağını düşünüyorlar.
***
Konya kadar yüzölçümü olan (38 bin kilometre kare) Kerala´da 33 milyon kişi yaşıyor.
Nüfusun 5´te biri hıristiyan, 4´te biri müslüman, gerisi hindu.
***
Bildiğim kadarıyla hinduların Darwin´le bir problemi yok ama Bilim Hareketi´nin bir aracının Wikipedia´da gördüğüm resminde, insanın evrimini gösteren çizimler var.
Hareket, bilimsel kitaplar yanında lise ve ilkokul öğrencileri için dergiler yayınlıyor.
1987´de kırsal yaşama yönelik uygulama araştırmaları yapan, ürün geliştiren bir ?Kırsal Teknoloji Enstitüsü ? kurmuş.
Taşınabilir biyogaz tesisi ve enerji tasarrufu sağlayan ?Sıcak Kutu? gibi ürünler var.
***
?Sıcak kutu / Hot Box? ilginç.
Örneğin pilav yapılırken su kaynamaya başlayınca, tencere ?sıcak kutu?ya konuluyor.
Kutu, tencereyi, pilav kıvama gelene kadar sıcak tutuyor, ateşi daha fazla yakmak gerekmiyor.
Aklıma, gün boyu çaydanlığın altını açık tutup kaynatmayı seven insanlarımız geldi.
***
Bilim ve bilimsel düşüncenin gerilikle savaşmada önemini en güzel Mustafa Kemal Atatürk ifade etmiş.
Yazımı onun sözleriye bitireceğim:
? Ben, manevî miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma, hiçbir donmuş ve kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevî mirasım, bilim ve akıldır. Benden sonrakiler, bizim aşmak zorunda olduğumuz çetin ve köklü güçlükler önünde, belki amaçlara tamamen eremediğimizi, fakat asla ödün vermediğimizi, akıl ve bilimi rehber edindiğimizi onaylayacaklardır. Zaman hızla dönüyor, milletlerin, toplumların, bireylerin mutluluk ve mutsuzluk anlayışları bile değişiyor. Böyle bir dünyada, asla değişmeyecek hükümler getirdiğini iddia etmek, aklın ve bilimin gelişimini inkâr etmek olur. Benim, Türk milleti için yapmak istediklerim ve başarmaya çalıştıklarım ortadadır. Benden sonra, beni benimsemek isteyenler, bu temel eksen üzerinde akıl ve bilimin rehberliğini kabul ederlerse, manevî mirasçılarım olurlar.?
***
Halkın Bilim Hareketi : www.kssp.org
Kırsal Teknoloji Enstitüsü : www.irtc.org.in
