"Yönetişim" ne demek ?

Boğaziçi Üniversitesi Avrupa Siyaset Okulu, Avrupa Konseyi Siyasi Çalışmalar Okulları Ağı'nın bir parçası olarak, 2014 yılında kuruldu (1). Okul,Türkiye'nin siyasal, ekonomik, toplumsal ve kültürel gelişimine katkı sağlamayı hedefleyen, farklı siyasi görüşlere sahip, 25-35 yaş arası gençleri bir araya getirerek, onların akademik gelişimlerine katkı sunmak, onlara Avrupa norm ve kurumlarını tanıtmak ve farklı politika alternatiflerini tartışmak amacıyla, eğitimler düzenliyor . Bir defaya mahsus, 35 yaşından yukarı kişilerin de kabul edildiği, 2016 Bahar Eğitimine katılma şansını yakaladım. Boğaziçi Avrupa Siyaset Okulu, sekiz gün süren planlı eğitimlerine ek olarak, eski mezunların davet edildiği sporadik toplantılar da düzenliyor. 14 Kasım 2020'de, Zoom üzerinden yapılan toplantıda, konuşmacı Erdal Yıldırım idi (2). Halen, Suna ve İnan Kıraç Vakfının Baş Yönetişim Sorumlusu (CGO) olan Erdal Yıldırım, yıllarca çeşitli yönetim kurullarında üye ve başkan olarak bulunmuş. Bu gözlemlerini ve deneyimlerini, 2012'de "Bana Yönetim Kurulunu Söyle, Sana Kim Olduğunu Söyleyeyim" kitabında anlatan, Yıldırım'ın konuşması, bu yıl sonunda yayınlanacak olan, "Sayın Başkan, Değersiz Üyeler !" başlıklı kitabı ile ilgiliydi. YÖNETİM KURULLARI Erdal Yıldırım konuşmasına, yönetişim konusunda yayınları olan, John Carver'den aldığı aşağıdaki paragrafı göstererek başladı (3): "Yönetim kurulları o kadar uzun süredir hayatımızda ki 'kralın çıplak olduğunu görmek' gerçekten zor. Kamu kuruluşları ya da vakıf ve derneklerdeki yönetim kurullarının vasatlığına, içi boş ritüellerine ve geleneksel uygulamalara ilişkin anlamsız iddialarına artık alıştık. Bir sürü zeki insanın önemsiz bir sürü konuya saplanmasını o kadar uzun süredir izliyoruz ki, biz de, onlar da bu işte bir sorun olduğunu fark edemiyor." Konuşmada, yönetişim, ilkeli temsil, söz sahipleri, paydaş, tesir iddiası gibi kavramlar; yönetim kurulu, icra kurulu, CEO ve çalışanların ilişkileri; konuyla ilgili çeşitli modeller ve Carver'ın 10 ilkesi açıklandı. Konunun daha kapsamlı anlatıldığı kitabın, Aralık ayında çıkmasını merakla bekliyoruz. CHP SÜLEYMANPAŞA İLÇE YÖNETİM KURULU 2015-2019 yıllarında, kesintili olarak CHP Süleymanpaşa İlçe Yönetim Kurulu toplantılarına, yedek üye olarak katıldım. Erdal Yıldırım'ın, ilginç bilgiler içeren konuşmasını dinlerken, hep bu toplantılarda yaşadıklarım aklımdan geçti, gurbette karşılaşmış iki hemşehrinin ortak tanıdıklarından bahsetmeleri gibi, keyif aldım. *** Parti içi demokrasi bir türlü yerleşmediği için, partinin ilk basamak fonksiyonel yapısı olan ilçe yönetim kurulu üyeleri, "blok" listeyle seçilir. Bu liste, çoğunlukla ilçe başkanının arkadaşlarından oluşur ve kurulda başkanın dediği olur. Parti üyeleri, yani partinin gerçek söz sahipleri, hiç dikkate alınmaz. "Yönetişim", çok yabancı bir kelimedir. *** Katıldığım toplantılarda, herhangi bir projenin enine boyuna tartışılarak, bir eyleme dönüşme kararı çıktığını hiç görmedim. Saatlerce çalışarak hazırladığım, 10 dakikalık sunumlar, genellikle en sona bırakılır, bir-iki arkadaş dışında, 30 kişilik gruptan olumlu veya olumsuz hiç bir tepki gelmez, herkes başkanın ne diyeceğini beklerdi. Başkanın monologlarını dinlerken ve köfte paralarını kim ödeyecek, filanca ne demiş, kim kime hakaret etmiş gibi konular dakikalarca konuşulurken, iki saati yutan toplantılarda sıkıntıdan patlardım. Bu duruma çare olarak, gündem maddelerinin, o konuyu bilen veya ilgi duyan üyelerce, küçük gruplar halinde, ayrı odalarda 20-30 dakika tartışılmasını ve sonuçların beşer dakika sürelerle tüm gruba açıklanmasını önermiştim. Önerim bir kere bile denenmeden, başkanın "olmaz" demesiyle reddedildi. Kurula her hafta sırayla bir üyenin başkanlık yapması, internet üzerinden toplantılar (COVID-19 olayından önce), her hafta bir tema üzerine üyelerin hazırlıklı geldiği, eğitici tartışmalar, delegelerin ve rastgele seçilmiş üyelerin katılacağı genişletilmiş toplantılar gibi yaklaşımların verimliliği ve çeşitliliği arttıracağına inanıyorum. *** "Sayın Başkan, Değersiz Üyeler!" kitabının, özellikle bizim partililere, çok yararlı olacağından eminim. *** "Fikirlerinizden nefret ediyorum ama onları savunabilmeniz için hayatımı feda etmeye hazırım." Voltaire (?) (1)www.avrupasiyasetokulu.org (2)https://www.arkeolojikhaber.com/haber-erdal-yildirim-kimdir-27655/ (3) www.carvergovernance.com John Carver. Boards That Make a Difference: A New Design for Leadership in Nonprofit and Public Organizations. Jossey-Bass, 3rd edition, 2006.