Gerçek demokrasi zamanı
Forbes´in 2018 en güvenilir meslekler anketinde politikacılar gene en altta çıkmış (1).
Ankete katılanların sadece yüzde sekizi politikacıların dürüst olduğunu ve etik davrandığını düşünüyor.
Buna rağmen halk gene aynı kişileri seçiyor, peşinden koşuyor, elini sıkmak, fotoğraf çektirmek için etrafında dolanıyor.
Bu anlaşılmaz durum demokrasi uygulamasında bazı aksaklıklardan mı geliyor?
Ne yapılabilir?
***
Erdal İnönü gibi bir teorik fizikçi olan Dr. Brett Hennig, TED konuşmasında parlamenterlerin halktan kura ile seçilmesini öneriyor (2).
Dr. Hennig kura yöntemini yaymak için "Sortition Foundation" diye bir vakıf kurmuş ve "Politikacıların Sonu, Gerçek Demokrasi Zamanı" başlıklı bir kitap yazmış (3).
Kura yöntemi Eski Atina´da bir zamanlar kullanılmış, politika tarihinde de ara sıra seçim mi, kura mı tartışmaları olmuş.
Bu günlerde gene moda.
***
İrlanda´da kura ile seçilen halk meclisi, kürtaj yasası gibi bazı kritik konuları tarşılıp parlamentoya öneriler sunuyor.
Almanya´da, İrlanda örneğinden esinlenen,"Bürgerrat /Vatandaş Konseyi" isimli bir girişim başladı (4).
Mehr Demokratie e.V./ Daha Fazla Demokrasi derneği, Schöpflin Vakfı, IFOK ve nexus enstitüleri tarafından desteklenen Bürgerrat projesi dört aşamada ilerleyecek.
Birinci aşamada Erfurt, Schwerin, Koblenz, Gütersloh. Mannheim ve Münih´te, halkın ve her partiden politikacıların katıldığı tanıtım konferansları düzenlendi.
İkinci aşamada bütün Almanya´dan kura ile seçilmiş 160 kişi, uzmanların katılımıyla, 2019 Eylül ayı içinde iki hafta sonu toplanacak, politikada reform konusu tartışılacak.
Üçüncü aşama 15 Kasım 2019´da Berlin´de toplanacak olan "Demokrasi Günü".
Demokrasi gününe halktan, sivil toplum kuruluşlarından, milletvekillerinden yaklaşık 500 kişinin katılması bekleniyor.
Dördüncü aşamada, 2020 yılında, vatandaşın katılımı sağlayan yöntemlerin uygulanması, yerleşmesi yönünde çalışmalar yapılacak .
***
Tekirdağ, merkez ilçe Süleymanpaşa´da, yerel konularda halkın sesi olacak bir "Gölge Meclis" kurma çalışması var.
Meclis üyeleri, geçen seçimlerinde kullanılan 469 sandıktan rastgele seçilen 60 tanesinin listesinden, gene rastgele, bir seçmen seçilerek saptanacak.
Seçilen üyeler bir yıl süre ile, ayda bir toplanıp, belediye meclisinin çalışmalarını takip edecek, halkın isteklerini sorumlulara duyuracak.
***
Tekirdağ´da henüz bir çok kişinin şaşkınlıkla karşıladığı "Gölge Meclis" projesi Türkiye´de bir ilk gibi gözüküyor.
Arkasında, Alman örneğinde görülen vakıf ve politik desteği olmayan bu projenin nasıl gelişeceği merak ediliyor.
(1)https://www.forbes.com/sites/niallmccarthy/2019/01/11/americas-most-least-trusted-professions-infographic/#4c6153b87e94
(2)https://www.ted.com/talks/brett_hennig_what_if_we_replaced_politicians_with_randomly_selected_people?language=en
(3)The End of Politicians, Time for a Real Democracy. ISBN-13: 978-1911586104
(4) https://www.buergerrat.de
