Kura ile delege belirleme ve onların yapacağı çalışmalar tüzüğe tamaman uygundur.

Geçen hafta, "kura ile delege seçme" düşüncesine götüren gözlemleri, tahminleri ve nedenleri yazmıştım, bu yazıda, yöntemin nasıl çalışacağını dört adımda anlatacağım. Amaç, parti içi demokrasiyi geliştirmek, yetenekli kişilerin önünü açmak, katılımı arttırmak ve siyaseti tıkanıklıktan kurtarıp yaratıcı çözümlere açık hale getirmek. NEDEN? Nedenleri kısaca hatırlatayım: 1-Mevcut delege sistemimiz sorunludur, ama ıslah edilebilir. 2-Üye kitlesini hakkıyla temsil eden, bilinçli bir delege grubu, bütün üyelere göre, daha doğru seçimler yapabilir. 3-Kura ile belirlenmiş delegeler, istatistiksel olarak, üyeleri daha iyi temsil eder. 4-Bir kişiye angaje olmamış bağımsız delegeler, şimdiye kadar uygulanmayan çarşaf liste gibi tüzükte yazılı kuralları uygulayabilir ve en yetenekli kişileri göreve getirebilir. 5-İlçe seviyesinde atılan bu doğru adım, partinin üst kademelerine kadar etkisini gösterebilir. BİRİNCİ ADIM: KURA İLE İSİM BULMA Somut bir örnek olsun diye Süleymanpaşa, Altınova Mahallesini ele alalım. Altınova'nın 343 üyesi, 2019 yılında hazırlanmış olan Excel listesinde, 935-1278 sıra numaraları arasında, aşağıdaki gibi gözüküyor (bir kısmını aldığım listede isimleri sildim): Bu üyeler arasından 21 delege adayı belirleyeceğiz. Kabul etmeyenler veya telefonu çıkmayanlar olur diye 30 isim seçelim. İnternette tesadüfi sayılar üreten (https://www.random.org/integers/) uygulamasını açıp, verilen boşluklara değerleri girelim: Program bize 935 ile 1278 arasında rastgele 30 sayı verecek. O sayılara karşılık gelen üyeleri tek tek arayıp delege seçildiklerini bildireceğiz ve 21 delegeyi kesinleştireceğiz. Bütün mahalleler için bu işlemi yapıp delege aday listelerini hazırlayacağız. Tüzükte delegelerin nasıl belirleneceği hakkında hiç bir not yok. Şimdiye kadar çoğunlukla masa başında eş, dost, tanıdık yazılmış. Kurada çıkan isimleri yazmak çok daha adil bir yaklaşım. Aslında en uygunu, il tarafından görevlendirilmiş, il disiplin kurulu üyeleri gibi, tarafsız duracak bir ekibin bu yöntemle delege belirlemesi. Ama, maalesef tüzükte, kongre sürecini yönetme işi mevcut ilçe yönetimine bırakılmış. O nedenle, tarafsız, demokratik çözümler pek uygulanmıyor. Her şeye rağmen, seçime giren gruplar arasında gerçekten demokrasiye inanan bir grup, kura yaklaşımını yeterince duyurursa, başarılı olur inancındayım. İKİNCİ ADIM: DELEGE ADAYLARININ EĞİTİMİ Süleymanpaşa için 400 delege adayını belirledikten sonra, onları bir eğitim toplantısına davet edeceğiz. Kura ile seçilen delege adayları içinde tecrübeli üyeler olacağı gibi, "çarşaf liste/ blok liste" ayrımını bilmeyen üyeler de olabilir. Delegelerin görevleri, sorumlulukları ve kongrenin işleyişi ile ilgili 1-2 saatlik kısa bir eğitim vermek yararlı olur. Delegeler seçildikleri dönem boyunca, 2 yıl görevli sayılır. İlçe kongresinde, geçmiş yönetimin çalışmalarını aklar, bütçeyi onaylar, yönetim kurulu üyelerini, ilçe başkanını, il delegelerini seçer. Delege sistemi bir tür "iki aşamalı" seçim gibidir. İki aşamalı seçim yöntemi, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkan seçimlerinde uygulanıyor. 1787'de ABD anayasası hazırlanırken, Alexander Hamilton bu yöntemi, "Vatandaşlar tarafından seçilen az sayıdaki kişinin, başkan seçimi gibi karmaşık bir iş için gereken yargılama yeteneğine sahip olması daha olasıdır" diyerek savunmuş. Halkın seçtiği "ikinci seçmenlerin", bağımsız olacağını, aklını ve vicdanını dinleyeceğini, bilgi kaynaklarına daha kolay ulaşacağını, herhangi bir hileye izin vermeksizin, adaylardan en iyi olanı başkan seçeceğini düşünmüş. Bizim delege sisteminin, temel sorunu burada. Delegelerin birtakım etik olmayan yaklaşımlarla etki altına alındıkları, bazı kişilerin sözüne bakarak toplu hareket ettikleri iddia ediliyor. Bu gibi savlarla delege sistemine karşı çıkılıyor. Kura ile seçilen delegelerin eğitiminde, önyargısız, akıl ve vicdanla, partiyi ve ülkeyi düşünerek seçim yapma konusu, vurgulanan en önemli nokta olacak. Uygun görülürse, eğitim sonunda delegeler bir "yemin" metni okuyarak namus ve şerefleri üzerine and içecekler. ÜÇÜNCÜ ADIM: KONGRE Şimdiki durumda, delegelerin işi kongreden sonra bitiyor. Kongrede ise, dilekler bölümü dışında, söz bile alamıyorlar. Bütün yapabildikleri, listesinde oldukları aday için oy kullanmak. Bu haliyle delegeler "kurşun asker olmak" gibi küçümsenen bir yaftalamadan kurtulamıyor. Kura ile belirlediğimiz delegeler için bu durum değişmeli. Delegelerin kongrede doğru seçim yapabilmeleri için, ilçe yönetim kurulu ve başkan adaylarını iyi tanımaları gerekir. Bu amaçla, kongre öncesi bir gün, herkesin söz alabileceği, tüzükteki kısıtlamaların olmadığı, "Kongre Hazırlık Günü" olarak ilan edilir. Böyle bir hazırlık günü şart, çünkü, tüzüğe göre, kongrede oylama öncesi sadece başkan adaylarına, eski ilçe başkanlarına ve yönetim kurulu üyelerine söz hakkı veriliyor. Hazırlık oturumu sabah, resmi kongre öğleden sonra olacak şeklinde, aynı gün içinde de yapılabilir. Hazırlık oturumunda, başkan adayları ve yönetim kurulunda görev almak isteyenler, başkan adayından bağımsız olarak, tek tek, özgeçmişlerini sunarak, kongre divanına başvururlar. Neden aday olduklarını, ne yapmak istediklerini kürsüye çıkıp anlatırlar. Delegeler bu adayları didik didik inceler, sorular sorar, aralarında tartışır, bir puanlama cetvelinde becerilerine not verir. Yeterli puanı alan başkan adaylarının seçime katılabilmeleri için, tüzüğe göre gerekli imzalar toplanır. Sonra ikinci gün, resmi kongre günü, çarşaf liste ile, bu adaylar arasından yönetim kurulu üyeleri ve başkan seçilir. Dikkat ediniz, bu kongrede, ilçe yönetim kuruluna girmek isteyenler, ve başkan adayları ortaya çıkıp isimlerini çarşaf listeye yazdırabiliyorlar. Çünkü, kura ile seçilmiş bağımsız delegeler çarşaf listeyi kabul ediyorlar ve adayların yeteneklerini hakkıyla değerlendirecekleri yönünde güven veriyorlar. Peki, kura ile seçilmiş delegeler bu güveni nasıl veriyor? İstatistik olarak 5000 üye arasından rastgele seçilmiş 400 kişilik bir delege grubu, 5000 üyeyi, (https://www.surveysystem.com/sscalc.htm ) sitesinin tablosunda görüldüğü gibi, artı/eksi % 4,7 güven aralığında, % 95 güvenilirlik seviyesinde temsil edebilir. Bu rakamları bir örnekle açıklayayım: 400 delegeden 220'si, kongrede "X" isimli adayı "evet" diyerek seçmiş olsun. Bu, eğer "X" kişisini 5000 üyeye sorsaydık, % 95 ihtimalle, 2500 ile 2970 arasında "evet" oyu alırdı, anlamına geliyor. DÖRDÜNCÜ ADIM: KONGRE SONRASI Bir çok yetenekli üye, belli mevkileri işgal edip bırakmayan profesyonel siyasetçilerin karşısında hiçbir şansı olmadığını düşünerek geri planda kalıyor. Kura yöntemiyle gelmiş bağımsız delegeler, bu üyelerin politika sahnesine çıkmasına yardımcı olacaklar. Ayrıca delegelerin arasında da sürpriz yetenekler bulunabilir. Yetenek israfı, bir ay önceki yazımda CHP için önerdiğim, Toyota'nın Yalın Yönetim Sisteminde bahsedilen sekiz israf alanından biridir. Bu kişileri değerlendirmek ve delegeliği çekici hale getirmek için onların görevde kaldıkları iki yıl boyunca, "İlçe Delege Meclisi" gibi bir yapıda çalışmaları; ilçe çapında politika geliştirmede, seçmenle ilişkilerde, mahalle yapılanmalarında sorumluluklar almaları sağlanabilir. Parti içinde yükselmek için, belki ilerde belediye başkan adayı olmak için, bu görevlerde başarılı olma iyi bir gösterge olur. Bu konuda Amerika Birleşik Devletlerinden örnek vermek istiyorum. ABD'de bir kişinin seçimle gelip kendini gösterebileceği ve adım adım yükselme imkanı bulacağı bir çok pozisyon vardır. Muhtar, itfaiye müdürü, eğitim müdürü, polis müdürü, savcı, kaymakam. belediye başkanı, eyalet valisi hep halk tarafından seçilir. Milletvekilleri de iki senede bir daraltılmış bölgelerden seçilir. Biz de, partide delegelik ve ilçe yönetim kurulu üyeliğini böyle bir ilk basamak haline getirebilir, "iyi aday" bulma sorununu çözebilir, "tek adam"lara bağlı, seçeneksiz kalmaktan kurtulabiliriz. SONUÇ Kura ile seçilmiş delegelerin kongrede bağımsız karar verme olasılığı daha fazladır. Herhangi bir başkan adayına angaje olmadıkları için, en azından, çarşaf liste ile seçim yapılmasına "evet" derler, yeni yüzlerin yönetime girmesine olanak sağlarlar. Kura yönteminde, ilçe yönetimi için yarışan bütün gruplar orantılı bir şekilde temsil edilir, o nedenle yöntem, demokratik ve adildir. Kura ile delege belirleme ve onların yapacağı çalışmalar tüzüğe tamaman uygundur. Yöntem zor değildir, kolayca uygulanabilir. İlçe delegelerini kura ile belirlemek, parti içi demokrasiye ve partiye katkı sağlayan, heyecan verici yeni bir yaklaşım olacaktır. Parti üst yönetiminin desteği ile bu yöntem ilçemizde denenebilir. Muda resmi :http://www.gazetearena.com/online-duzenlenen-yalin-uretim-seminerine-fabrikalardan-yogun-ilgi-97822.html