Varis ve tedavisi
29 Aralık 2014 10:283 dk okuma25 görüntüleme
Özel Tekirdağ Yaşam Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Reşit Yaman, halk arasında varis olarak bilinen variköz hastalığının, yüzeyel toplardamarların uzun süreli basınç stresi karşısında genişleyerek büyümesi ile oluştuğunu bildirdi.
Varisin örümcek ağı benzeri mavi ve kırmızı ince yapılar (spider vein) halinde olabileceği gibi, deriden çıkıntı yapan solucan gibi büyük damar yapılarına da dönüşebildiğini ifade eden Özel Tekirdağ Yaşam Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Reşit Yaman, varisin belirtileri, risk faktörleri, korunma, teşhis ve tadavisi hakkında şu bilgileri verdi:
Arteryel sistem (atardamarlar) kanı kalpten tüm vücuda ve organlara dağıtırken, venöz sistem (toplardamarlar) kanı kalbe taşır. Böylece günde 7-8 ton kan aralıksız bir şekilde atardamarlar ve toplardamarlar arasında dolaşır. Toplardamarlar cilt altında seyreden yüzeyel toplardamarlar, derinde seyreden daha büyük derin toplardamarlar ve bu ikisi arasında bağlantıyı sağlayan köprü damarlar (perforatör venler) olmak üzere üç çeşittir.
Atardamarlar yüksek basınca uyum sağlayacak şekilde duvar yapısında daha kalın kas tabakaları içerirken toplardamarlar daha düşük basınçta çalıştığı için daha ince bir zar tabakasına sahiptir. Bu durum toplardamarlarda uzun süreli basınç artışlarında daha kolay genişlemeye neden olmaktadır. Atardamarların arkasında kalp gibi güçlü bir pompa bulunmaktadır. Kalbin gücüyle kan atardamarlarda hızlı ve güçlü bir şekilde ilerlerken, toplardamarlarda kan daha yavaş bir şekilde pasif olarak akmaktadır. Ancak atardamarlardan farklı olarak toplardamarlarda kapak sistemi bulunmaktadır ve bu dezavantaj ortadan kalkmaktadır. Bacaklarda bu kapak sistemi sayesinde kan yerçekimine karşı yukarı kalbe doğru hareket etmekte ve geriye yani bacağa doğru kaçak olmamaktadır.
VARİS NEDİR BELİRTİLERİ NELERDİR?
Yüzeyel toplardamarların uzun süreli basınç stresi karşısında genişleyerek büyümesine variköz hastalık halk arasında bilinen tabiriyle varis denilmektedir. Bu varisler örümcek ağı benzeri mavi-kırmızı ince yapılar (spider vein) olabileceği gibi deriden çıkıntı yapan solucan gibi büyük damar yapılarına da dönüşebilir. Bu varisler kramp tarzı ağrılara, bacakta yanma hissine, ayakta dolgunluk hissine ve bacaklarda kaşıntıya neden olabilir. Ayrıca bu variköz yapılara bağlı olarak özellikle ayak bileğinin iç tarafında kahverengi renk değişimi, ciltte kalınlaşmaya hatta ileri safhalarda ayak bileği civarında kanayan yaralara (venöz ülser, kronik venöz yetersizlik) neden olabilir.
VARİS OLUŞUMUNDA RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Varis oluşumunda kadın cinsiyet, hormonal faktörler, sigara tüketimi, gebelik, şişmanlık, yaşantı tarzı ve genetik nedenler risk grubunu oluşturmaktadır. Genellikle hastalarda bu risk faktörlerinden birkaç tanesi birlikte bulunur. Doktorlar, öğretmenler ve berberler gibi uzun süreli sabit pozisyonda ayakta kalmakta olan meslek gruplarında varis daha sık görülmektedir.
Varisler erken safhalarda kozmetik problemlere neden olurken ilerleyen safhalarda yaşam kalitesini düşürecek bir hal alır. Hastalığın ileri formlarında bacaklarda kanamalı yaralara ve nadiren derin toplar damar sisteminde kan pıhtılaşmasına (derin ven trombozu) neden olabilir.
VARİS NASIL TESPİT VE TESPİT EDİLİR?
Muayene sırasında genellikle varis hastalığı ve safhası tespit edilebilir. Genelde ultrasonografi ile (venöz doppler) venöz yapıların durumu değerlendirilir. Hastalığın tedavisi cinsiyete, şikayetlere, yaşa ve hastalığın safhasına göre yapılır. Yaşam tarzı değişikliği tedavinin en önemli basamağıdır. Aşırı kilolu, pasif, sigara içmeyi kesmeyenlerde tedavinin başarı şansı düşmektedir. Küçük varislerde ve örümcek ağı benzeri varislerde deri üzerinden uygulanan lazer tedavisi ve skleroterapi (iğne ile varis içine ilaç enjekte edilmesi) yapılırken ilerlemiş hastalıkta endolazer, radyofrekans ablasyon ve konvasiyonel yöntemlerle hastalığın başarılı bir şekilde tedavisi yapılmaktadır.
VARİS İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ
* Kadın cinsiyet,
* Uzun süre oturmak ve ayakta durmak zorunda olan meslek grupları,
* Sigara tüketimi,
* Şişmanlık,
* Gebelik,
* Yaş,
* Ailesinde varis bulunanlar,
* Uzun boylular,
* Derin ven trombozu olanlar,
VARİS OLUŞUMUNU NASIL ÖNLERİZ
* Fazla kilo-obeziteden kaçınma,
* Düzenli yürüyüş egzersizleri yapma,
* Uzun süreli oturma ve sabit pozisyonda ayakta durmaktan kaçınma,
* Sigarayı bırakma,
* Doktorunuz önermişse kompresyon çorapları kullanma.



