KANYON VE ŞELALELERİYLE ÜNLÜ TEKİRDAĞ
23 Kasım 2018 16:4811 dk okuma3 görüntüleme
Merkezi Çerkezköy´de olan ?Haydi Kanyona? Grubunun Başkanı Baha Targun bu keşfi yapan isimdir. Beni de bu faaliyete davet ederek bizlere doğa harikası bir yeri tanıttığı için öncelikle kendisine teşekkür ediyorum. Baha ağabey 76 Yaşında olmasına rağmen 18´lik delikanlının enerjisine sahip bir şekilde doğa sporlarını organize ediyor ve bizatihi katılıyor. Kanyon sporlarında epey tecrübe edinmiş bir ekibe sahip ve Türkiye´nin çeşitli yörelerine giderek gönül verdikleri doğa sporuna katkı sağlıyorlar.
Tekirdağ´da yer alan kanyon ve Şelalelere ulaşmak için Kumbağ yolundan Şarköy istikametine doğru gitmeniz gerekir. Yeniköy Mahallesine ulaştığınızda köyü geçin ve hemen sağ tarafta Tekirdağ Orman İl Müdürlüğünün yapmakta olduğu Kartal Mesire Alanını göreceksiniz. Aracınızı orya park edin ve aşağıya doğru dik bir yamaçtan keçi patikasından dereyi görene kadar iniş halinde yürüyün. Dereyi gördükten sonra kanyona ulaştınız demektir. Oradan deniz istikametine doğru yürüyüş yaptığınızda sonbaharın kattığı renk cümbüşünün tam ortasında Ormanlık alanın içerisinde eşsiz bir manzara ile karşı karşıya kalacaksınız.
10 ŞELALE SİZLERİ BEKLİYOR
Evet, 10 şelale bizleri bekliyor ama Belediyelerin minik dokunuşlarıyla halkımızın ulaşabileceği bir güzergâh hazırlaması gerekiyor. Bu yapılmaz ise şelaleleri görmeniz imkânsız olacak. Keza biz, dağcılık ekipmanlarıyla şelaleleri birer birer inerek doyumsuz güzelliklerin keyfine kanyonu 6 saatte geçerek varabildik. Her tarafı ayrı bir engelli parkuru olan Kanyonda birkaç inişimizi ise şelalenin tam içerisinden gerçekleştirmek zorunda kaldık. Bu eşsiz keyif için yanınıza mutlaka yedek kıyafetler ve su geçirmez bir çanta almak zorundasınız. Aksi halde sırılsıklam bir şekilde evinize dönmek zorunda kalabilirsiniz. Yürüyüş yolumuz kanyon içerisindeki akarsuda gerçekleştiği için bolca ıslanacaksınız, oldukça eğlenceli aynı zamanda el değmemiş bir doğanın güzellikleri içerisinde eşsiz bir vakit geçireceksiniz. Attığınız her adım size ayrı bir keyif ve dinginlik verecektir. Su sesi, doğa sesi tam bir huzur kaynağı. Yükseklikleri 15 ila 30 metre arasında değişen 10 adet şelale Tekirdağ için oldukça önemli bir keşif ve kazanımdır.
Kanyon sporu bünyesinde birçok spor dalını barındıran Türkiye için çok yeni bir spor dalıdır. İyi bir yürüyüşçü olmanız, yüzme bilmeniz, halat ile iniş yapabilecek gerektiği zaman tırmanış yapabilecek kondisyonunuz ve strateji gelişme kabiliyetiniz olmak zorundadır.
Baha ağabey bu bölgede öğrencilerine 4 yıldır eğitim çalışması verdiğini ifade ederek; yağmur mevsimlerinde şelaleler oldukça kuvvetli akıyor, parkur oldukça zorlu hale geliyor kalan zamanlarda çağlayan hüviyetini kaybediyor ama şelale vasfını kaybetmiyor, su akışı yazları da devam ediyor, diyor.
Baha Hoaca´ın yaptığı bu açıklama ve benim gözlemlemem neticesinde şelalelerin kanyon sporlarına ve doğa turizmine oldukça uygun olduğu, 12 ay boyunca bölge ekonomisine katkı sağlayacağını söyleyebilirim.
Tekirdağ´dan Ender Timuçin arkadaşımla katıldığım etkinlik bizim için spordan ziyade keşif niteliği taşıyordu. Maksadımız bölgeyi keşfetmek, Tekirdağ´ın doğa sporlarıyla anılmasına katkı sağlayacak bir alanı daha bölgemize kazandırmaktı. Sanırım bunu başardık. İnanıyorum ki, Ganos´lar da gizemini koruyan onlarca güzellikler vardır. Bu bölgenin Doğa Sporları ile anılması için var gücümle araştırmaya ve kamuoyuna aktarmaya devam edeceğim. Ayrıca Belediyelerimizin bu bölge için yaptığı ve yapacağı çalışmaların da takipçisi ve teşvikçisi olacağım.
Kanyon sporuyla alakalı Baha Targun Hoca´nın bizler için hazırladığı detaylı bilgilendirmeyi ve soru cevap kısmını aşağıda okuyucularımıza aktarıyoruz. Meraklılarına keyifli okumalar dilerim.
KANYON SPORU TANITIM KLAVUZU ve HAYDİ KANYONA DERNEĞİ
İçindekiler: Biz kimiz? Kanyon nedir, nasıl oluşmuştur? Kanyon sporcusu kimdir, nasıl yetişir, nasıl olmalıdır? Kanyon sporu nasıl, nerede, neyle ve kiminle yapılır? Kanyon sporu tehlikeli bir spor mudur, hangi riskler vardır, nasıl önlem alınır? Eksiklerimiz var mı? Kanyon sporu hakkında bilgisi olmayanların en sık sordukları: BİZ KİMİZ: Yaklaşık on sene önce Çerkezköy, Çorlu, Silivri çevresinden bir araya gelen sporcuların oluşturduğu bir grubuz. Kısa bir süre önce derneğimizi kurduk, Çerkezköy´deki merkezimizde faaliyetimizi sürdürüyor ve çeşitli yollardan derneğimizin tanıtımını yapıp eğitimler düzenliyoruz. Adı ?HAYDİ KANYONA DOĞA SPORLARI DERNEĞİ? olan derneğimizin şimdilik kırk civarında üyesi var. Tüm Türkiye´de kanyon sporuyla uğraşan insanların sayısı sadece birkaç yüz. KANYON NEDİR, NASIL OLUŞMUŞTUR? Yeryüzündeki, karada ya da deniz tabanında oluşmuş dar ve dik yamaçlı vadilere kanyon deniyor. Karadaki kanyonların, oluşma şekilleri farklı olsa da genel özellikleri aynıdır. Farklı uzunlukta ve farklı kaya yapılarına sahiptirler. KANYON SPORCUSU KİMDİR, NASIL YETİŞİR, NASIL OLMALIDIR? Gerekli tekniği ve teknik malzemeyi kullanarak doğaya saygı ve uyum çerçevesinde kanyon geçişi yapan kişiye kanyon sporcusu denir. Bu geçişle ilgili risklerin analizini yapabiliyor, zorlu yürüyüş, hareketli suda yüzme, ipli ve ipsiz iniş ya da tırmanış tekniklerini uygulayabiliyor, bir ekip olmanın gerekliliklerini yerine getirebiliyor olmalıdır. Kanyon sporcusu olmanın ilk şartı eğitim almaktır. Ülkemizde Kanyon sporu eğitimi veren kuruluşlar ve gruplar vardır. Henüz yeterince yaygın olarak bilinmiyor da olsa kanyon sporuna gönül veren insanların sayısı hızla artmaktadır. Bu eğitimlerde sporcu gerekli bilgi ile donatılır, uygulama ile de kanyon geçişi için gerekli beceri kazandırılır. Haydi Kanyona Derneği olarak biz de iki üç sporcunun başvurması halinde eğitim veriyoruz.
KANYON SPORU NASIL, NEREDE, NEYLE VE KİMİNLE YAPILIR?
Kanyon sporu eğitimi almış, en az dört kişiden oluşan ekipler halinde yapılır. Gerekli disiplin ve uyum içinde hareket edilir. Etkinlik öncesinde yapılan geçiş planlaması etkinliğin olmazsa olmazıdır. Bu çerçevede, etkinliğin lideri olan ve planlamayı yapan sporcu, ekip içi görevlendirmeleri, bildirimleri ve acil durum planını yapar. Ekip lideri planlamayı yaparken, mevsim şartlarını, güncel hava durumunu, ekipteki sporcu sayısını ve her bir sporcunun durumuyla, geçilecek kanyon özelliklerini dikkate alır. Geçişin başlayış ve bitiş zamanını belirler, tüm etmenleri göz önüne alarak risk faktörlerini belirleyip alınacak önlemleri tespit eder. Etkinliğin bir öncüsü ve bir ardçısı olmalıdır. Deneyimli, geçilecek kanyonla ilgili yeteri kadar bilgisi olan, her koşulda gerekli önlemleri alabilecek yapıda olması gereken bu sporcuları da lider tayin eder. Ekipte ayrıca bir ilk yardım görevlisi de olmalıdır. İlk yardım malzemelerini de taşıyan görevli grubun en arkasında yer alır. Kanyon geçişine başlarken lider tarafından son kez bir bilgilendirme yapılır, kanyonun özelliklerine ve bu özelliklere göre nasıl davranılacağına değinilir.
Kanyon geçişi yapabilmek için kişiye özel ve ortak kullanılacak malzemelere ihtiyaç vardır.
Her sporcunun sahip olması gereken malzemeleri şöyle sıralayabiliriz: Uyku tulumu, mat,
Islak kayada kaymayacak yapıda, bileklikli ayakkabı, kask, emniyet kemeri, karabina, sekizli veya atc, eldiven, prüsik, ekspres ve neopren giysi. Ayrıca, her doğa sporcusunun kesinlikle yanından eksik etmemesi gereken beş temel malzeme de şunlardır: Çakı, Çakmak, Düdük, Kafa lambası ve bir parça bağlama ipi. Ekibin kullanacağı ortak malzemelerin başında ipler gelir. Çeşitli kalınlık ve uzunlukta olabilen bu özel ipler insan ağırlığının on beş yirmi katını taşıyacak yapıdadırlar. Düzenli olarak bakımları yapılıp, ne durumda oldukları kontrol edilir ve eskiyen ya da yaralanan ipler kullanımdan çıkarılır. Bolt takımı da ortak malzemeler arasında gene ön sırada yer alır. Bolt, ipin sabitlenmesi için gerekli bir ağacın, uygun yapıda bir kayanın bulunmadığı durumlarda, özel bir ekipman kullanılarak kayalarda sabitleme noktası oluşturmak için kullanılır, güvenlidir ve bu malzeme de ipler gibi tonlarca yükü taşıyacak niteliktedir. İlk yardım görevlisinin taşıyacağı ilk yardım çantasında, sargı bezinden, serum setine kadar ilk yardım için gerekli tüm malzeme bulunur. Bu malzemelerin de durumları sık sık kontrol edilerek eksikler tamamlanır, eskiyen ya da son kullanma tarihi geçen malzemeler değiştirilir.
KANYON SPORU TEHLİKELİ BİR SPORDUR, RİSKLER VARDIR.
Kanyon sporu da dağcılık ve tırmanış gibi tehlikeli bir spordur. Eğer bu tehlikeler bilinir ve gerekli önlemler alınırsa tamamen güvenli bir hale getirilebilir. Demek ki kanyonda sporcuyu hangi risklerin beklediğini ve bunlara karşı nasıl önlem alınması gerektiğini öğrenmek zorundayız. Kanyon sporu eğitiminde ayrıntılı olarak ele alınan bu risklere burada da kısaca değinelim: Riskler, doğadan ve sporcudan kaynaklı olmak üzere ikiye ayrılır. Doğadan kaynaklı riskleri, sel, yağış, vahşi hayvan, taş düşmesi, heyelan, deprem, böcek ısırması, yıldırım düşmesi olarak sayabiliriz. Sporcudan kaynaklı olanlar da, aşırı özgüven, disiplinsizlik, uyumsuzluk, yetersiz beslenme, yanlış planlama, ya da plansızlık, bilgi eksikliği, fiziksel yetersizlik, yanlış malzeme ve yanlış teknik kullanımıdır. Bu risklerin birçoğundan, önceden değerlendirme yapıp önlem alarak kurtulmak mümkündür. Örneğin, taş düşme tehlikesi nedeniyle başımızda devamlı kaskımız vardır ve molalarda bile başımızdan çıkarmayız. Kanyon içinde geceleyeceksek, taş düşme olasılığının en az olduğu yerleri seçeriz.
EKSİKLERİMİZ VAR MI?
Evet, var ve en önemli eksiğimiz de kanyon sporunun yeteri kadar tanınmıyor olması. Dünyada da daha oldukça yeni olan kanyon sporu ülkemizde çok az tanınıyor. Kanyon deyince çoğu insanımızın aklına, piknik yapılan, yürüyüş gruplarınca gezilen yerler geliyor. Kanyon sporunun yayılması ne yazık ki şimdilik sadece sporcudan tanıdığına aktarılmakla sınırlı. Sayıları bir elin parmakları kadar olan dernek ve gruplar ise tamamen kendi olanaklarıyla çalışıyor ve sporu yaygınlaştırmaya, yeni kanyonlar keşfetmeye gayret ediyor. Tanınmadığı için ticari olarak da çok az yapılıyor. Bu nedenle, yani ekonomik olanakların kısıtlı olması nedeniyle de gelişme çok yavaş. Bir önemli eksiğimiz de, kanyon sporcusunun sporcu kimliğinin henüz tanınmıyor olması. Resmi bir kuruluşumuz yok. Resmi bir kuruluş olursa ve biraz da maddi destek gelirse mutlaka daha hızlı yaygınlaşacaktır. Kanyon sporunun yaygınlaşması neden istenir? Bırakalım birkaç yüz kişiyle sınırlı kalsın diyebilir miyiz? Kanyon sporcusu, gördüklerini, yaşadıklarını, hissettiklerini daha çok insan paylaşsın ister. Çünkü kanyonlar muhteşem oluşumlardır, insanı yeniden dünyaya getirir, ya da dünyasını değiştirir. Orada olmak, doğanın inanılmaz bir ustalıkla biçimlendiği oluşumları görmek tam anlamıyla bir ayrıcalıktır.
KANYON SPORU HAKKINDA EN SIK SORULANLAR:
İp kullanıyorsunuz, o ipler ne kadar güvenli? Kopmaz mı?
İplerimiz bu spor ve benzer sporlar için üretilmiş özel iplerdir. İnanması zordur ama 10 milimetre kalınlığındaki ipimiz üç tona yakın ağırlık taşıyacak güçtedir ve dikkat edilir de zarar verilmezse kopma olasılığı yoktur. İp nasıl zarar görür? Eğer dikkat etmez de keskin kaya kenarlarında sürtünmesine izin verirsek ipimizin önce dış katmanı zedelenir ve devamında da ipin asıl gücünü oluşturan iç kısmı yıpranmaya başlar. O hale gelmişken bile işini görmeye devam edebilecek durumda olan ipimizi bir daha kullanmaz ve hasar gördüğü yerden keseriz.
Ya metal ekipman, kırılmazlar mı? Hele emniyet kemeri, çok zayıf görünüyor!
Metal ekipman da aynı iplerimiz gibi birkaç ton ağırlığı taşıyacak güçte üretilmişlerdir. Dikkatli kullanır, yüksekten düşürüp yapısında kılcal çatlaklar oluşmasına izin vermezsek çok uzun zaman kullanabiliriz. Emniyet kemerimiz özel malzemeler kullanılarak üretilmişlerdir ve zayıf görünümlerinin aksine çok sağlamdırlar. Onların da bakımlarını düzenli yapar, eskidikleri zaman değiştiririz.
İple iniş yapıyorsunuz, bu ne kadar güvenli? Nasıl tutunuyorsunuz?
İple iniş yapmak, eğer yeteri bilgi ve deneyime sahipseniz caddelerde gezmekten daha güvenlidir.
Özel bir sistem kullanıp, metal ekipmanımızın yardımıyla ipte aşağı doğru hareket ederiz, bunu yaparken kontrol tamamen kendimizdedir. O kadar güvenlidir ki, bir nedenle kendimiz kontrolu bıraksak bile, ipin alt ucunda inişimizi gözlemlemekle görevli arkadaşımız kontrolü alır ve bizi güvenli bir biçimde aşağıya indirir.
Sulu kanyon ne demek? Kanyon içinde dere mi akıyor? Korkmuyor musunuz?
Evet, kanyon içinde dere akıyor. Belki de milyonlarca yıldır akıp, taşıdığı çeşitli nesneler yardımıyla ve kendi gücüyle aşındırdığı kayaların arasından akıp, kanyonun sulu kanyon olarak kalmasını sağlıyor. Mevsime göre suyu azalır ve çoğalır. Suyun aşırı derecede fazla olduğu mevsimlerde o kanyonlara gitmeyiz, çünkü suyun karşı konamaz gücü bizi sürükleyip götürebilir. Doğru zamanda gider, bazen yüzerek bazen diz boyunda suda yürüyerek ve bazen da uygun olan yerlerde kayalardan kayıp göllere atlayarak kanyonu geçeriz. Korktuğumuz da oluyor elbette. Ama liderimize, malzememize ve bilgimize güvendiğimiz için bu korkuyu kolayca yenebiliyoruz.
Ne kadar yüksekten iniyorsunuz? İndiğiniz yerler dümdüz mü peki?
İniş yaptığımız yerlerin üç metre olanı da var yetmiş metre olanı da. Eğer deneyimli, bilgili bir sporcu iseniz iniş yaptığınız yüksekliğin bir önemi olmadığını bilirsiniz. Elbette yetmiş metreden aşağıya bakarken ürperiyoruz, ama duyduğumuz güven endişelerimizi yok ediyor. İniş yaptığımız yerler dümdüz, dimdik, spiral formda, eğimli, geriye doğru eğimli olabiliyor. Bunlara hazırlıklı olacak şekilde eğitildiğimiz için sorun yaşamıyoruz. Bazen suyu oldukça güçlü akan bir şelalenin içinden indiğimiz de oluyor.
Bu sporda yaş sınırı var mı? Bazı ülkelerde çocuk yaşta başlandığını duydum, doğru mu?
Bu sporu, muhakeme yeteneği olan herkes yapabilir. Elbette yaş sınırı yok. Gücü yerinde olan, önemli bir engeli olmayan herkes kanyon sporcusu olabilir. Çocuk yaşta başlandığı doğru. Çocuk yaşta başlayanların daha başarılı olduklarını tahmin etmek zor değil. Ne yazık ki bu sporla ilgili yeteri kadar bilgi olmadığından, kimse, iple kayalardan inen insanların yanına çocuğunu katmak istemiyor. Ancak, son zamanlarda, ülkemizde de kanyon sporcusu olup yeteri kadar deneyim kazanan insanlar çocuklarını, kardeşlerini eğitimlere getirmeye ve kolay kanyonlara götürmeye başladılar.
Kanyonda birine bir şey olursa ne yapıyorsunuz?
Çok seyrek olmakla birlikte ufak tefek kazalar olmuyor değil. Ayak burkulmasından, kol çıkmasına kadar çeşitli sakatlıklar yaşanabiliyor. Ekipte mutlaka bir ilk yardım görevlimiz ve gerekli ilk yardım malzememiz bulunuyor. Sakatlık yaşayan sporcu eğer kendi imkânlarıyla devam edebilecek durumda değilse onu güvenli bir biçimde kanyondan çıkaracak bilgi ve deneyime sahip olmak zorundayız. Etkinliğe başlamadan, acil durumda ne yapılacağı konusunda hazırlık yapılır. Hangi acil durumda, kimin nasıl bir görevi olduğu belirlenir. Gene etkinlikten önce gerekli kuruluş ve resmi makamlara bilgi verilir. Yer uygun ve çıkışa kadar daha çok mesafe varsa yardım çağırabiliriz. Karadan, ya da havadan yardım alınabiliyor.
İplerinizi bağlarken benim bildiğim düğümleri mi kullanıyorsunuz?
Hayır, onları kullanmıyoruz, çünkü sıradan düğümler hem kolay çözülmez hem de ipe zarar verir.
Dağcıların, denizcilerin ve kanyon sporcularının kullandığı özel düğümler vardır. Bunlar hem kolay atılır ve çözülür hem de ipi en az yıpratan, ipin çekerini en az etkileyen düğümlerdir. Eğitimlerde bu düğümleri öğrenir ve sadece onları kullanırız.
Kanyon geçmek ne kadar sürüyor?
Kanyonların dört beş saatte geçileni de var, dört beş günde geçileni de. Bir gün içinde geçilen kanyonlara fazla eşya taşımadan gideriz. Eğer kanyonda birkaç gün geçirmemiz gerekiyorsa o zaman gecelemek için gerekli malzemeyi, yiyeceği ve hatta suyu taşımamız gerekiyor.
Peki kaç kiloluk yük taşıyorsunuz?
Çantalarımızın fazla ağır olmaması için özen gösteriyor ve örneğin metal eşya almamaya gayret ediyoruz. Ama ne yaparsak yapalım yükümüz 14 ? 15 kilodan az olmuyor.
Üşümüyor musunuz?
Üşümemek için önlem alıyoruz. Kanyonların suyu oldukça soğuktur, onun için, dalgıçların giydikleri, neopren malzemeden üretilmiş giysilerimizi giyiyoruz. Ayağımızda da aynı malzemeden üretilmiş kalın çoraplarımız oluyor.
Çöpünüzü ne yapıyorsunuz?
Çöpümüzü taşıyoruz, asla atmıyoruz. Biz doğa dostuyuz.
Dernek iletişim:
http://www.haydikanyona.org/


