Tekirdağ
Sağlık

İyi ve kötü kolesterol nedir?

16 Mayıs 2015 10:473 dk okuma1 görüntüleme
Özel Tekirdağ Yaşam Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Samim Türegün, beyinde ve hücre duvarlarının yapımından büyük göreve sahip olan ve suda erimeyen vücut yapı molekülleri olan kolesterol ile lipitler hakkında bilgi verdi.    Son 25 yıldır tıp ilminde baş döndürücü gelişmeler yaşandığını ve bu sayede birçok genetik hastalık ile metabolik hastalığın daha iyi anlaşıldığını ifade eden Özel Tekirdağ Yaşam Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Samim Türegün, bu durumun yeni tedavilerin devreye girmesine yol açtığını ve insan ömrünün ilim sayesinde hem daha kaliteli hem daha uzun hale gelmesinin yanısıra, çok zor ve ölümcül olabilen hastalıklarla daha iyi mücadele edilebildiğini kaydetti.    Uzm. Dr. Samim Türegün, konuyla ilgili şu bilgiler verdi:    Bu gelişmelerden birisi de kolesterol metabolizmasının daha iyi anlaşılması ile tedavide kolesterol düşüren, statin genel adını verdiğimiz ilaçların devreye girmesi ve insanda kullanılmasıdır.   Kolesterol ve lipitler suda erimeyen vücut yapı molekülleridir. Besinlerle alındığı gibi çoğu karaciğerde  de sentezlenir, yağ dokularında depolanabilir, beyinde ve hücre duvarlarının yapımında büyük görevlere sahiptirler; ayrıca birçok hormonunda temel yapısını oluştururlar. Suda erimedikleri için kanda lipoprotein denen proteinlere sarılı halde dolaşırlar. Her kolesterol ve lipit ayrı ayrı lipo proteinlerce taşınır. Görevini tamamlayanlar karaciğer hücrelerince kandan alınır ve safraya verilir.    Yağların bağırsaklardan emilmesini sağlayan safra tuzlarının temelini de bu moleküller oluşturur. Barsaklara safra ile atılan lipit ve kolesterol artıklarının bir kısma yine emilerek karaciğere gider ve kana verilerek kullanırlar, gereksiz olanlar ise dışkı ile atılır.    Kolesterol ve lipitlerin karaciğerde yapılması, lipoproteinlerce kanda görev yerlerine taşınması, bunların hücreye kabul edilip kullanılması, betaoksidasyon ile yakılması ve enerji elde edilmesi tümü genetik tarafından belirlenir. Bu yüzden herkesin vücut yağ oranı, kilosu, hormonal ve metabolik özellikleri, kandaki lipit ve kolesterol ve lipoprotein miktarları kişiye özgüdür. Bu genetik karakter gücümüzü, dayanıklılığımızı, hızımız, zekamızı belirlediği gibi birçok metabolik kökenli hastalıklarımızı da belirler. Besinlerle dışarıdan alınan şeker yağ ve kolesterol bu genetik yapının yanında az etkilidir ancak aşırı alınırsa ve harcanamazsa kilo alımları ile ortaya gelirse ciddi metabolik yük nedeniyle çeşitli hastalık durumlarını önceye alabilir.     Kolesterol ldl yani kötü ve hdl yani iyi diye iki kısımda kanda taşınır ve biz bunu ölçebilir. Doğumda bebekte ldl koll 70mg/dl hdl 55mg/dl civarındadır.    Yaş ilerledikçe beslenme devreye girdikçe, kişisel özellikler ve yaşam tarzı ile genetik özellikler oturunca herkeste farklı bir düzey oluşur. Damar iç yuvamız, yaşlandıkça, sigara içtikçe, kötü ve aşırı beslendikçe, stresli hallerde aşınır. Ldl kolesterol buradan içeri girerek damar cidarında birikmeye başlar ve zamanla iltihabi olaya neden olur. Bunun sonucu damarda sertleşme ve plak oluşumudur.    Bu genelde atardamardır ve plak yırtılırsa, aşırı büyürse damar tıkanır, dokulara kan gitmez, tıkanan damar hangi organa aitse onun hastalığı ortaya çıkar. Koroner damarsa kalp krizi geçirirsiniz, beyin damarı ise felç geçirirsiniz, ayak damarı ise orada ağrı, soğuma, kangren gelişir. İşte ldl kolesterol bunu başlattığı için kötü kolesterol olur.    Aslında kötü olan zararlı hayat tarzımız ve yaşlanmamızdır. Yaşlanmasak ve iyi beslenip, spor yapsak, sigara içmesek, kötülerden uzak kalsak ldl koll masum olurdu. HDL kolesterol dokularda kalmış kollestrol parçacıklarını alarak karaciğere götüren bir çeşittir.    Ldl endotel altına girince oda aktive olur ve o kötüyü oradan uzaklaştırmak ister, onun da temizleyebilme miktarı genetiğimizce belirlenir.  Sağlıklı insanda kötü ve iyi kollestrol bu kadar geniş bir dağılım gönderdiğine göre  hangisine ne zaman ve hangi hastalıkta ne kadar müdahale edeceğimize hekim karar verecektir.    Bu konudaki tedavi lipit kılavuzları dünya tıp merkezlerince oluşturulmuştur ve bellidir.    En iyisi bizler 12 yaşından sonra kan tahlili yaptırıp lipit ve kolesterol miktarlarımızı şekerlerimizi birlikte ölçtürelim ve hekimi dinleyelim. Her şeyin azının veya çoğunun zararlı olabileceği insan vücudunda kolesterol sadece yararlıdır diyen bazı kişilere kulak asmayıp tıp ilminden ve tedavi kılavuzlarından hekiminizin sizi yönlendirmesine ve tedavi etmesine müsaade etmeniz daha uygundur.
Paylaş
Tüm haberler →

İlgili Haberler