Romalı filozof Seneca, "Hangi limana gideceğini bilmeyen gemiye hiçbir rüzgar yardım edemez" demiş.
Günümüzde bu söz, kuruluşların vizyon beyanlarında yerini buluyor.
Bu yazıda misyon, strateji gibi kavramların bir ekip çalışmasındaki öneminden bahsedeceğim.
VİZYON, MİSYON
Vizyon, gelecek için bir ümidi anlatan, bir mükemmellik hedefi koyan, duygusal, ilham verici, akılda kalan ve yol gösteren bir ifadedir.
Misyon, işin nedenini, amaçlarını ve bu hedeflere nasıl ulaşılacağını gösterir.
Hedefler ölçülebilir, ulaşılabilir olmalı, mesaj açık, basit ve kesin bir dille anlatılmalı.
Örneğin, politikalar geliştirip, 2021 Kongre döneminde seslerini duyurmak isteyen, üye tabanının adil temsil edileceği demokratik bir kongre hedefleyen, bir grup CHP üyesi olsun.
Bu grup için tanıma uygun vizyon, misyon ifadeleri yazmaya çalışalım:
Vizyon: "Demokrasi ve üyelere verilen değer açısından, Türkiye'ye ve CHP örgütüne örnek olacak bir ilçe kongresi gerçekleştirmek."
Misyon: "Üye katılımını ve dengeli temsili arttırmak için yenilikçi çözümleri araştırıp bilimsel bir bakışla uygulamak, bunun için gerekli eğitim, tanıtım çalışmaları yapmak, parti içinde temaslarda bulunmak, kongrede çarşaf liste yönteminin uygulanmasını sağlamak."
Şüphesiz bu beyanların grup üyelerince tartışılması ortak bir metne dönüştürülmesi gerekir.
Vizyon ve misyon kavramları genellikle birbirine karışır.
Bazı kuruluşların misyon ifadeleri, açık anlaşılmayan, peş peşe sıralanmış süslü kelimelerden oluşur.
Bu durumla dalga geçmek için, bir zamanlar internette, bir çizgi roman figürü olan Dilbert'in "Misyon Üretme Motoru" diye bir uygulama vardı (1).
İşin şakası bir yana, bütün grubun benimsediği vizyon-misyon mesajları, üyeleri birbirine bağlar, bir pusula gibi, ortak hedefi görünür tutarak çalışmaları yönlendirir.
Vizyon-misyon ifadelerinin paydaşlar tarafından kolayca hatırlanabilir olması onların iyi yazıldığının bir ölçüsüdür.
STRATEJİ, TAKTİK
Strateji, misyondaki amaçlara ulaşmak için, belirsizlikleri de göz önüne alan, uzun vadeli genel bir plandır.
Stratejiler, amaçların yanında, öncelikleri, kısıtlı kaynakların kullanımını ve yapılacak işleri içerir.
Strateji ile anılan başka bir kavram da taktiktir.
Taktik stratejiye göre daha somut, daha kısa vadeli pratik adımları anlatır.
"Stratejik düşün, taktik hareket et" sözü strateji ile taktik arasındaki farkı açıklar.
Örneğin bir mobilya şirketi, pazar payını arttırmak amacıyla fiyatları düşürme stratejisini seçmiş olsun.
Bu stratejiye yönelik taktiklerden biri imalat sürecini inceleyip israfı azaltma tedbirleri almak olabilir.
Demokratik bir kongre hedefleyen grup, strateji olarak, eski usul "seni delege yazalım, sen de bizim adaya oy ver" yerine, partililere, yetenekli kişilerin önünü açacak demokratik bir kongrenin mümkün olduğunu, bunun yararlarını anlatmayı ve üyelerde bir üyelik bilinci uyandırmak için çalışmayı seçebilir.
Her mahallede küçük çekirdek gruplara internet, posta gibi iletişim araçları ile, olabilirse, yüz yüze görüşerek, broşürler hazırlayarak, amacını anlatmak, hareketin yayılmasını sağlamak ve şimdiden delege adaylarını belirlemek gibi taktikler kullanabilir.
Bilinçli üyelerin başlatacağı böyle bir taban hareketinin partiyi canlandıracağı, bu örnek çalışmanın Süleymanpaşa'dan Türkiye'ye yayılmasının da ayrı bir gurur kaynağı olacağı vurgulanabilir.
Çeşitli oyunların oynandığı kongre süreçlerinde, naif bulunsa da, üyelerin çoğu bu iyi niyeti anlayabilir ve cevapsız bırakmayabilir.
Üyelerin bu anlayışı, eski usullerde usta olduğu kanıtlanmış olan kişilerin karşısında, yenilikçi grubun kazanma şansı olabilir.
İŞ BÖLÜMÜ-ORGANİZASYON
Organizasyon deyince birçok kişinin aklına, tepesinde bir yöneticinin olduğu piramit şeklinde şemalar gelir.
Başarılı bir takım çalışması için piramit şeklinde dikey değil, üyelerin katkılarının birbirini tamamlayarak ortak hedefe yöneldiği yatay bir iş bölümü daha uygun.
Böyle bir takımda lider, Latincesi "primus inter pares" olan, "eşitler arasında birinci" konumundadır.
Lider, örnek olur, takımı bir arada tutar, üyelerle ilgilenir, hedefe yönlendirir.
"Ekip Çalışması" başlıklı yazımın özetini burada tekrarlamak istiyorum (2):
Başarılı ekiplerde üyeler:
1. Birbirlerine güvenirler.
2. Fikirleri çekinmeden tartışırlar.
3. Kararlara ve eylem planlarına bağlı kalırlar.
4. Uygulamada, çekinmeden birbirlerinden hesap sorarlar.
5. Ortak hedefe odaklanırlar.
SONUÇ
Yola çıkıp birlikte bir şeyler başarmak isteyen bir ekipte, herkesin kabul edeceği bir misyon ve bir iş bölümü bulunması yararlıdır.
Bu şekilde, ekip üyeleri en iyi bildikleri alanlara yoğunlaşır, gruba daha iyi katkılarda bulunur, ekip dağınıklıktan kurtulur.
İyi amaçlarla bir araya gelenler, Whatsapp mesajları ile sızlanıp yakınmaktan öte, bir hedef ve yol üzerinde anlaşmalı, harekete geçmeli, yüz yüze veya Zoom üzerinden düzenli toplantılarla durum değerlendirmesi yapmalı, tartışmalı, hesap sormalı.
Hayvanlar aleminden örnek vermek gerekirse, bir sokağın kedileri gibi herkesin kafasına göre takıldığı bir topluluk değil, birlikte av yapan bir kurt ailesi gibi olmalı.
(1)https://lotta.se/mission-statement-generator/
(2)http://59haber.com/kose-yazilari/ekip_calismasi-7008.html